An Fadhb Leathnacha
Tá an smaoineamh go bhfuil sé dodhéanta dul i gcomhrá i dteanga nach dtuigeann tú go léir mar choipín mhór sa ghoirt. Níl sé. Saothraíonn an scéal ar bhonn ábhar, ní ar bhunús na teanga. Tá sé de dhualgas ort tús a chur leis an gcéad focal, fiú má chuaigh sé i ngar d’fáth. Gheobhaidh tú an sárphointe má fheiceann tú go bhfuil sé go bhfuil an t-iarmháil ag éirí níos lú le gach focal a labhrófar.
Folláine i bhFocal
Féach: ná fan i dtaisce go gcuirfidh tú do bhriathra i bhfad ró-fhuinnimh. Anseo, an rud is tábhachtaí ná an eochairfhocal – an focal is bearrtha. Tá “Dia dhuit” nó “Slán” mar thosaitheoirí, ach má úsáideann tú “cén chaoi a bhfuil tú?” i ndiaidh sin, éiríonn tú i gcreidiúint níos dlúithe. Seo é an leigheas: scríobh síos trí nó ceithre focal i gcónaí, dul tríd an ngleann cainte, agus an chuid a chothú leis an téama. Ná bí ag déanamh breitheamh ar gach gramadach; ná bí i do dhúshlán féin.
Ón Ghlasadh go dtí an Súil
Is ea an dearcadh “lúthphlámh”. Beir i gcéin na gramadach agus cuimhnigh go bhfuil sé níos tábhachtaí do shaolrú. An chluiche le briathra breise? Ní go bhfuil sé. An éifeacht a bhaineann le do phointe a sholáthar san íomhá i bhfad níos láidir ná an rialas. Dá bhrí sin, déan do stíl a chothú: gearrthóga gearra, “Tá sé go…”, nó “Féach leis seo”. Tá sé níos eolach.
Foirmeál an Tusa
Is é an dul i muinín: “Tá mé ag foghlaim”. Níl gá le dúnmharú. Déan é mar dhúchasach, mar bhéal an duine a chroí. Lánúir ar an méid a d’úsáideoidh duine eile – mar sin, tá sé cosúil le coiréireacht idir dhúchas. Is é an sláinteachán atá i ndiaidh an míreanna seo ná go dteastaíonn ort a bheith ag leanúint ar aghaidh le “cuid den bhóthar.” Mar shampla, má tharlaíonn sé go ndéantar ceist ar an téama “spóirt”, ná fan leis an dhochtach le breise; abair “Is maith liom a bheith ag spóirt, mar sin…”. Tá sé sin comhoird.
Scéal Tosaigh an Troid
Óna dtús go dtí an deireadh: túsú le frás beaga. “Dia dhuit, is mise…”, “Conas a bhfuil tú?”, “Cén chaoi a bheidh sé go?” Cuir le haon phróiseas a bhuaileann. Ní gá go mbraitheann tú ar an mbrú ar a mhalairt. Cúis le “an breacadh” a chabhraíonn leat dul i dtaithí ar an ngnáthaimh.
Gníomhú Láithreach
Agus anseo tá an rud deirfi. Tóg do theaghlach, an grúpa cainte, nó an cluiche frása. An ceann is fearr? An ceann atá le feiceáil i iecdpeil.com. Ná fan i ndiaidh an bhóthar. Téigh isteach sa phlé, lean ort a chraoladh, agus bí réidh le d’focail a sheachaint. Rúna, leanúint i do radharc, ag dul i dtrioblóid, agus an gnáthmhothú ceart: labhair.
Roinn an freagra. Léim i bhfeidhm leis an bhfocal a tharlaíonn agat go luath, ná fan le breithniú. Glaine leathan: “Bain triail as an focail sin”—mar sin, is féidir leat dul i ngleic le láithigh, gan aon chlaochran. An chéad rud a dhéanann tú? Rith ar aghaidh.